Sump detaylarına ilişkin Discusfunclub sitesinde yazmış olduğum ve arkasından üyeler ile soru cevap şeklinde giden yazımı sizlerlede paylaşayım dedim.Sump hakkında oldukça detaylı bir konu ortaya çıkmış oldu..
Sumplar ve sump sistemleri hakkında yazılmış,anlatılmış,sorulmuş ve cevaplanmış pek çok konu forumlarımızda ve diğer portallarda mevcut fakat halen kafa karıştırıcı noktalar ,cevaplanmayı bekleyen sorular ve keşfedilmemiş yanlarıyla "sump"lar filtreleme sistemlerinin tacını ellerinden bırakmıyor.
Discus severler başta olmak üzere pek çok Akvaristin özen gösterdiği konuların başında filtreleme sistemlerinin gelmesi sanıyorum yavaş yavaş yol almaya başladığımızın göstergelerinden biri...Göstermiş olduğumuz bu özen bizleri hobicilikte profesyonelleşmeye itsede özünde sumplar o kadarda profesyonel ve göz korkutucu sistemler değiller.Aksine işimizi kolaylaştırma ve maddi yatırımı bir nebze olsun düşürmeye katkıları büyük.
Sumplar ile ilgili kafa karıştıran soruların başında şüphesiz bizi bekleyen riskler geliyor..
Acaba patlar mı?
Acaba evi su basar mı?
Acaba hanımla arayı bozarmıyız ?
"Akvaryumdan arta kalan silikonla yapılmış sump bile çin malı kötü bir dış filtreden daha sağlamdır."
Korkularınızı silin atın..Sumplar akvaryumlardan çok daha sağlamdır.Akvaryumumuzun güvenliğini emanet ettiğimiz 5-10 cm kalınlığındaki cam kuşaklar sumpların içinde yan camdan biraz küçük ama akvaryumdakilere oranla devasa kuşaklara bırakıyor yerini...Herhangi bir işçilik sorunu olmadığı taktirde sumplarınız ne akar,ne de çatlar patlar...
Diyelimki evde yaramaz bir çocuk zaman zaman çekicin yerini öğreniveriyor...Akvaryumunuz korunmasız ortada dururken,sumplar birde dolap içinde gizli...
Uzun lafın kısası korkacak birşey yok...
Birazda işin detayına inelim ;
Sump giriş çıkışları nasıl olmalı ?
Malumunuz bu iş için akvaryumunuzda bir delik olması gerekli...(delmeden sump kullanmak için overflowbox lar mevcut ancak Türkiye pazarında pek rastlamadım.)Bu delik alt camdan olur,arka camdan olur,yan camdan olur size kalmış..Görünüm açısından en güzeli alt camdan olan.Salonunuzu güzelleştirsin diye büyük uğraşlarla yaptığınız akvaryumunuzun yanından çıkan bir boru inanın hiç hoş gözükmüyor.
Çıkış ise size kalmış ister onun içinde alt camdan delik açar ve akvaryumun dışındaki boru ,hortum sayısını sıfıra indirirsiniz ,ister arkadan bir hortum uzatıverirsiniz..
Şekilde tavsiye ettiğim giriş yerleri mevcut.Büyük bir akvaryumda iki giriş daha uygun olurken daha küçük bir akvaryumda tek giriş yeterli olur.
Dilerseniz iki ayrı giriş yerine ortadan bir girişte yapabilirsiniz.Dikdörtgen bir akvaryumda ortadan bir giriş şık olmazken,üçgen yada küp bir akvaryumda daha uygun olur.İsterseniz su haznelerini koyu renk camdan yapabilir ve görünümü dahada şıklaştırabilirsiniz.Su haznelerinin üst kısmına ızgara veya plastik örgülerden koymayı unutmayın.Sonra haznenin içinden balık toplamak zorunda kalabilirsiniz.
(camacam akvaryumlarda tavsiye ettiğim sistem.Yalnız bu sistemde su üzerinde ki yağ tabakası sinir bozucu olabilir çünkü suyu yukardan çekmiyorsunuz,onun için iki giriş yapacaklar birini bu şekilde diğerini yukardan emecek çekilde yaparlarsa çok daha iyi olur.Mavi cam arkadaki camdan daha kısa gözüküyor,aslen daha uzun olacak.)
Büyük akvaryumlarda iki giriş önermemin sebebide akvaryumdaki ölü nokta sayısını azaltmak.(ölü nokta : akıntısız kalan alan)
Bu sayede daha düzgün bir temizleme elde edilebilir.Cama cam kullanılacak akvaryumlarda ise su haznemizi oluşturacak camın önüne taban camına deymeyecek şekilde bir cam daha monte edilip,suyun tabandan çekilmesi sağlanabilir.Bu sayede yem artıkları,pislikler vb.sumpta elyafınız üzerinde toplanacaktır.Böyle bir sistemde de ölü noktaların olması en istenmeyen şey olur.Eminim camacam tankta discus bakanların en can sıkıcı uğraşı dipteki pislikleri çekmektir.
Akvaryumdaki sump girişlerimizi detaylandırdıktan sonra gelelim sumpımıza ;
Kimimiz yapmış 3 bölmeli ,kimimiz 5 ,kimimiz 10 kafanızı karıştırmakta haklısınız.Bilmeniz gereken şu: "3ü de aynı 5i de" ...
Ben kendi sumpımda 3 bölme kullanıyorum.İlk iki bölmemde filtre malzemelerim (elyaf ve lav kırıgı) üçüncü bölmede ise kafa motorum mevcut.
Bölme sayısını daha fazlada yapabilirdim ama kullanacagım filtrasyon malzemesi yine aynı olacaktı..Değişen hiç birşey olmazdı...
Çıkarılıp temizlenmesi gerekli malzemeler kullanacaksanız.O zaman çok bölme daha faydalı olur.Her bölmeye başka bir malzeme koyarsınız ve işiniz kolaylaşır..
Ben çok fazla malzeme kullanmıyorum çünkü gerek görmüyorum.Ayrı ayrı supstratlar kullanmak son derece gereksiz.Hepsinin yaptıgı iş aynı.Yeterli miktarda elyaf ve biyolojik filtrasyon malzemesi işinizi görür.
Birde sumpın tabanına ,malzemelerin altına ızgara yerleştirinki zaman içinde pislik birikimi olmasın.
Bu kümeslerde kullanılan plastik bir ızgara..Çeşitli ebatlarda satılıyor ve kolaycada kesiliyor.Kanalların arası çok açık oldugundan malzemeler aşağı düşmesin diye üzerine sinek teli koydum.Yalnız sinek telini önermiyorum çünki onunda gözenekleri çok az ,Yapı marketlerden bulabileceğiniz plastik tel örgülerden koyabilirsiniz.
Sumpın büyüklüğü?
Akvaryumun büyüklüğüyle sumpı kıyaslamak çok doğru olmaz.Büyük bir akvaryuma büyük bir sump,küçük bir akvaryuma küçük bir sump gereklidir diye bir kuralmız yok.Aksine küçük bir akvaryuma büyük bir sump daha mantıklı olur
Burada önemli olan kullanılacak motorun debisi...Ne küçük nede büyük bir sump ama kaliteli bir motor...Sump sistemlerinde can alıcı notka kafa motorunda bitiyor.Vaad ettiği özelliklerde çalışmayan çin mallarına kaymanızı tavsiye etmem...Kötü çalışma performansları bir yana gürültüleri ve elektrik sarfiyatları insanın canını sıkıyor.(en çokta gürültüleri )
Isıtıcıyıda sumpta tutacağımıza göre kaliteli ve büyük bir ısıtıcı almamızda fayda var.Toplamda 600 litre hacmindeki akvaryumumumda Jager300w. kullanıyorum.Jager çok kaliteli bir ısıtıcı olmasına ve 1000 litrede çalışabileceğini vaad etmesine rağmen akvaryumumu bu mevsimde 27 nin üzerine çıkarmaya zorlanıyor.Üstelik buhar camımda mevcut.(İzmirde 2-3 ay kadar ısıtma sıkıntısı oluyor ve bu durum jageri gözümdeki tahttan indirmiyor ama daha soğuk illerde tek başına yeterli olmayabilir.)
Filtrasyon malzemelerine detaylı olarak girmeye gerek duymuyorum.Bu konuda tek bir prensibi benimsemenizi tavsiye ederim.
"İşinizi en basit ve en ucuz yoldan gören malzeme en iyi filtrasyon malzemesidir.)
Eminimki halen mevcut pek çok sorunuz vardır.Lütfen sormaktan ve araştırmaktan kaçınmayın...
Bir ilave öneride bulunmak isterim ;
Yavru büyütmek için tasarlanacak akvaryumlarda,şayet yer sıkıntısı varsa sump yapmak yerine altlı üstlü iki akvaryum yapmak daha mantıklı olacaktır.
Zaten yavru büyütmek için bol miktarlarda su değiştiriyoruz.Böyle bir sistemde sumpa pek gerek yok.Onun yerine yerden tasarruf edip altlı üstlü iki akvaryum yapmak daha iyi olacaktır.Şayet yer sıkıntınız yoksa ozamanda her akvaryuma ayrı ayrı sump yapmak yerine 2-3 akvaryumu aynı sumpa bağlamak daha tasarruflu ve balıklar için daha iyi olacaktır.Üstelik çeşitli dağıtıcı aparatlar ile tek bir motorla işinizi görebilirsiniz.
Bu sayede yavruların bulunduğu su hacmi kullanılan akvaryum sayısına oranla katlanacak ve buda büyümeye katkı saglayacaktır.
Efe Can, eline sağlık, benim öğrenmek istediğim, Kaç litrelik akvaryuma, kaç litrelik sump haznesi hazırlanması?
Yazıda belirtmiştim abi tekrar söyleyim ;
"Sumpın büyüklüğü?
Akvaryumun büyüklüğüyle sumpı kıyaslamak çok doğru olmaz.Büyük bir akvaryuma büyük bir sump,küçük bir akvaryuma küçük bir sump gereklidir diye bir kuralmız yok.Aksine küçük bir akvaryuma büyük bir sump daha mantıklı olur.Ne küçük nede büyük bir sump ama kaliteli bir motor..."
Efe ellerine sağlık, sana şunu sormak isterim can alıcı nokta kafa motoru dedik onda hem fikiriz fakat onun debisi toplam litreye oranla ne olmalı sence.
Örnek vermek gerekirse yaklaşık 650 litrelik bir akvaryum yapmayı düşünüyorum ve altınada 350 litrelik bir sump buda toplamda 1000 litre kapasiteli bir tank demek, böyle bir akvaryum için saatte kaç litre devir gücüne sahip bir kafa motoru kullanmak gerek?.
Bu konuda bildiğim kadarıyla şunuda söyleyeyim debinin çokta fazla olması biyolojik döngüyü olumsuz etkiliyor.(emin değilim)
Sera'nın saatte 6000(altıbin),8000(sekizbin) ve 10000(onbin) litre kapasiteli kafa motorları var watt'ları da gayet uygun kullanan arkadaşımda var kalitede güzel.
Sen kaç litrelik tavsiye edersin.
Debimizin toplamda akvaryum hacminin min.3 katı olması gerekli.Bu rakamı arttırmak mümkündür ancak ortalama büyüklükte bir sump için 5 kattan fazla debi filtrasyonu kötü etkileyebilir.Kısaca kullanılan filtrasyon malzemesine oranla debimizi arttırabiliriz.
Örnek vermek gerekirse ;toplamda 600 litre hacmindeki akvaryumuma 2500 lt/sa. motor kullanmaktayım.Filtrasyon malzemesi olarakta 50lt. lav kırıgı mevcut.
Şimdi bu iki nokta için bir genelleme yapalım ;
Kullanılacak motorun debisi akvaryum hacminin min.3 katı olacağı koşullarda akvaryumumuzun 3 te 1i hacimde bir sump yeterli olurken.Debiyi arttırmak istiyorsak ozaman sump hacmimizide bu oranda arttırmamaz gerekebilir.
Uzun lafın kısası;
Akvaryumun 3 te biri hacimde bir sump ve 3 katı debide bir motor bize yeterli gelecektir.
(Bu genelleme balık sayısının fazla tutulmadığı akvaryumlar için geçerlidir.)
Bora abi, bildiğim kadarıyla asgari 4/1 oranında(yani 500 litrelik bir akvaryuma asgari 125 litrelik sump gerekli) tabi ne kadar büyük olursa okadar iyi, birde almanyadan gelen bazı buroşürlerden şunu çıkarmıştım sump yüzeyi nekadar geniş olursa okadar büyük başarı elde ediliyor.(Yani yükseklikten ziyade geniş ve uzun bir sump)
Bu en - yükseklik ilişkisi zannediyorum suyun akışını dağıtmak ,filtrasyon malzemeleriyle daha iyi buluşmasını sağlamak için..
Kullanılan filtrasyon malzemelerinde çeşitlilik varsa bu uygulama daha iyi sonuç veriyor olabilir.Şöyleki ;
Aynı sump gözünde 3-4 malzeme kullandığımızı varsayalım.Sumpımız dar ve yüksek oldugu taktirde suyun malzemelerle temas süresi azalırken geniş olan gözlerde bu süre uzar..Nasıl ki şelalelerde su şiddetle akarken derelerde yavaşca süzülür..Zannediyorum onunla baglantılı bir uygulama..
Açıkçası aynı akvaryumda iki uygulamayıda yapıp sonuclarını mukayese etmeden doğrusunu söylemek zor.Zaten sumpıda akvaryumun genişliği el verdiği ölçüde yapıyoruz.60cm genişlikte bir akvaryuma dolap payını vb. cıkardıktan sonra 55 cm kadar genişlikte bir sump yapabiliriz.
Sumpa müdahale açısındanda fazla yüksek yapmayı önermiyorum sonra temizlerken vb. sıkıntı cekebilirsiniz.
Efe Bey Saygılar. başka bir konuda sorularıma vermiş olduğunuz yanıtlar doğrultusunda tankın taşırma sistemini tasarladım. Şu an bir sump çalışmam var.buradaki bilgiler ışığında bölümleri oluşturacağım. Size sormak istediğim bir konu; sump sisteminde aydınlatma gereksinimi olup olmadığı. Malum bir çok sump dolap içerisinde duruyor ve genelde ışık almıyor. Işığın olmaması bakteriler için ve dolayısıyla döngü için sorun teşkil eder mi? yoksa karanlık ortamda olması daha mı iyidir. Saygılarımla
Deniz akvaryumlarında "refigium" denen bir filtreleme sistemi var.Katil yosun diye adlandırılan "caulerpa" yosunları için bir hazne yapılıyor ve o haznede bu yosunlar barındırılıyor.Aynen sump sisteminde oldugu gibi bu hazne içinden akvaryum suyu geçiriliyor ve caulerpalar sudaki nitratla besleniyorlar.Dolayısıyla bir filtreleme sistemi uygulanmış oluyor.Refigiumlarda ışıklandırma çok önemlidir çünki caulerpalar fotosentez yoluyla besinlerini alırlar.O nedenle ışıklandırma uygulanır.
Bizde ise fotosentez yoluyla beslenen herhangi bir filtrasyon bakterisi bulunmamakta.Aksine ışık uyguladıgımızı varsayarsak bir süre sonra algler substratların gözeneklerini kapatmaya başlar hale gelirler ve bakterilerimize yaşam alanı kalmaz...
1. Akvaryum tabanına deleceğimiz delikten bir boru veya hortum vasıtasıyla suyu sump a ulaştırıyoruz. Peki bu hortumu veya boruyu o deliğe nasıl sabitleye biliriz ? Malum kritik bi nokta su sızdırabilir. Silikonlamı yoksa farklı bir aparatmı tavsiye edersiniz ?
2. Sump'a gelen kirli su hortumuyla giden temiz su hortumunun çapı aynımı olmalı ? Tahminimce ses oluşumunu önlemek için aynı çapta olması daha iyi lur.
3. Sump un bölmelerini birbirinden ayıran camların alttan ve üstten açıklıkları kaçar cm olmalı ?
4. Taşan suyun sesini engellemek için bir tavsiyeniz varmı ? Ben bir tankta taşma haznesine biobal doldurulduğunu görmüştüm, bu şekilde sesi engelleyebilirmiyiz ?
Sorular biraz uzunca oldu kusura bakmayın , ama sump'un yapım aşamasında bir yanış yapınca düzeltmek zor oluyor malumunuz.
Saygılar.
Ertuğ Bey,
1.sorunuzun cevabını sayısız kez verdim yukarıdaki yazılarımdada mevcut.
2.bu tip bir uygulama yapmamız mümkün değil.Örn.600 litrelik bir akvaryumun gider borusu 5cm çapında olur.Kafa motoruna ise o çapta bir hortum takmamız söz konusu olamaz.
3.Bu tamamen size kalmış yazımda belirttiğim gibi alta ızgara koyacaksanız mecburen onun yüksekliğinde olmalı..Izgarayı koymanızıda şiddetle tavsiye ederim.
4.Bahsettiğiniz şekilde engellenebilir.Taşırma deliğini nereden ve ne şekilde yapacagınıza göre ses engelleme tavsiyeleri değişir.Delik alttan olacaksa söylediğiniz şekilde sesi engelleyebilirsiniz.Yalnız bu seferde bioballarin çıkaracağı ses başlar.Suyun debisiyle cama çarpan bioballar ses çıkaracaktır.Onun yerine gier borusunu akvaryumun yukarısına kadar çıkarıp ucunada u boru takap üstünede bir hava deliği açarsanız tüm sıkıntılar biter.
Bunun şekilli anlatımıda bir başka yazımda mevcut.
Gelelim motorun markasına;
Seranın motorunu deneyim etme şansım olmadı ancak aquabee,tunze ve aquamedic markalarını deneyim ettim.Gerçekten çok iyi markalar.
Önemli Not: Maddi durumdan ötürü çin malı bir motor alınacaksa üzerinde yazılan debiye kanılmamalı.Mutlaka ihtiyacınız olan debiden bir veya iki boy büyük motor alınmalı.
Sumptan akvaryuma suyun gidişine gelecek olursak :
500lt.lik bir akvaryum için 1500,2000 litre debiyi tek noktadan akvaryuma vermek dogru olmaz.Ben bu iş için dış filtrelerin içinden çıkan dağıtıcı boruyu kullanıyorum.Böylece hem sıcaklık güzel dağılıyor hemde ölü nokta sayısı aza iniyor.
Karşılıklı soru-cevaplı geniş bir yazı oldu.Halen akılda kalan soru işaretleri varsa seve seve yanıtlamaya çalışırım..Saygılar...
